Duygular ve öfke

• Çocuk korkuları yaşa göre nasıl değişir?

  Korkular rastgele değil, çocuğun o yaşta yeni kazandığı zihinsel beceriyle birlikte geliyor. Karanlık ve ayrılık korkusu bağlanmanın kurulduğu yaşta, canavar korkusu hayal gücünün açıldığı yaşta, hastalık ve ölüm korkusu kalıcılığın anlaşıldığı yaşta, sosyal korkular ise başkasının gözünden görülmenin fark edildiği yaşta çıkıyor. Bu yüzden yeni bir korkunun ortaya çıkması genellikle bir gerileme değil, bir gelişim işareti; asıl bakılacak şey korkunun çocuğun gününü ne kadar daralttığı.

  Yazıyı oku

• Çocuğa duygu düzenleme nasıl öğretilir?

  Duygu düzenleme anlatılarak değil, önce birlikte yapılarak öğreniliyor. Çocuk kendi sinir sistemini tek başına yatıştıramadığı için önce yetişkinin sakinliğine bağlanıyor; buna birlikte düzenleme deniyor. Sıra şu: yetişkin sakin kalır, duyguyu adlandırır, bedeni yatıştırır, ancak yatıştıktan sonra çözüm konuşulur. Yaşla birlikte bu adımların bir kısmını çocuk kendi kendine yapmaya başlar — kendi kendine düzenleme, birlikte düzenlemenin tekrar tekrar yaşanmasından sonra çıkar, onun yerine değil.

  Yazıyı oku

• Çocukta kaygı belirtileri nelerdir?

  Çocukta kaygı çoğu zaman 'endişeliyim' cümlesiyle değil, bedenle ve kaçınmayla görünür: sabah karın ağrısı, uykuya dalmakta zorlanma, ayrılma anında ağlama, daha önce sorunsuz yaptığı bir şeyi artık yapmak istememe. Belirli korkular yaşa göre beklenir; kaygıyı sorun hâline getiren şey korkunun kendisi değil, çocuğun hayatını daraltmasıdır — okula gitmemek, arkadaşa gitmemek, yalnız uyumamak gibi kaçınmalar haftalarca sürüyorsa değerlendirme gerekir.

  Yazıyı oku

• Çocukta öfke nöbeti normal mi, ne zaman geçer?

  Öfke nöbeti 1-4 yaş arasında beklenen bir gelişim olayıdır; çocuk hissettiğini adlandıramadığı için bedeniyle söyler. Sıklığı 2-3 yaş civarında zirve yapar, dil geliştikçe düşer ve okul çağına doğru belirgin biçimde seyrelir. Anlamlı olan tek bir nöbet değil, örüntüdür: nöbetlerin 4 yaşından sonra da haftada birkaç kez sürmesi, 15 dakikayı aşması, kendine ya da başkasına zarar vermeyle bitmesi ya da okul, uyku, yemek gibi alanları aksatması bir uzmana danışma sebebidir.

  Yazıyı oku

Tüm yazılar