Renk-duygu eşlemesi neden çalışmıyor?
İnternette dolaşan tablolar kırmızıyı öfkeye, siyahı üzüntüye, sarıyı mutluluğa bağlar. Bu eşlemelerin ampirik desteği zayıftır. Bir çocuğun kırmızı seçmesinin en sık sebebi, kırmızının kutudaki en canlı kalem olması ya da o gün elinin ona değmesidir.
Renk tercihi ayrıca yaşa bağlı olarak değişir. Küçük çocuklar yüksek doygunluklu renklere yönelir; nesnelerin gerçek rengini kullanma eğilimi ise ancak sembolik dönemle birlikte yerleşir. Yani dört yaşındaki bir çocuğun mor ağaç çizmesi bir şey ifade etmez, sekiz yaşındaki bir çocuğunki soru sorulmaya değer olabilir.
Peki neye bakmalı?
Renk hakkında anlamlı olan şey mutlak değil, göreli olandır. Aynı çocuğun kendi alışkanlığına göre değişim taşır bilgi:
- Palet daralması: her zaman beş altı renk kullanan bir çocuğun haftalarca tek renge dönmesi.
- Belirli bir figürün rengi: aile resminde herkesi renkli, bir kişiyi sürekli renksiz bırakması.
- Renk ile içerik arasındaki uyumsuzluğun sürmesi: mutlu anlatılan bir sahnenin sürekli koyu renklerle çizilmesi.
- Çocuğun kendi açıklaması: "Bu neden böyle?" sorusuna verdiği cevap, çizimin kendisinden daha çok şey söyler.
Sormak, yorumlamaktan iyidir
Bir çizim hakkında en güvenilir bilgi kaynağı, onu çizen çocuktur. "Bunu anlatır mısın?" gibi açık uçlu ve yargısız bir soru, herhangi bir renk tablosundan daha fazlasını verir. Çocuğun anlattığı hikâye, sizin resimde gördüğünüzden çoğu zaman farklıdır.
Sık sorulanlar
Çocuğum sürekli siyah kullanıyor, endişelenmeli miyim?
Tek başına hayır. Siyah, en net çizgiyi veren renktir ve pek çok çocuk kontur için onu seçer. Anlamlı olan, çocuğunuzun kendi alışkanlığındaki değişimdir: daha önce renkli çizerken haftalarca tek renge dönmüşse, bunu diğer davranışlarıyla birlikte değerlendirin ve gerekirse bir uzmana danışın.
Renklerin anlamını gösteren tablolar doğru mu?
Bu tabloların ampirik desteği zayıftır. Renk seçimi kalemin erişilebilirliği, yaş, kültür ve o anki hevesle açıklanabilir. Tek bir renkten tek bir duyguya gitmek güvenilir değildir.
Çocuğuma çizimi hakkında nasıl soru sormalıyım?
Açık uçlu ve yargısız sorun: "Bunu bana anlatır mısın?" veya "Burada neler oluyor?" gibi. "Neden bu kadar karanlık çizdin?" gibi sorular çocuğu savunmaya geçirir ve anlatmaktan alıkoyar.