Önce sebebi ayırın
| Sebep | İşareti | İlk adım |
|---|---|---|
| Saat erken | Yatakta 45 dakikadan uzun uyanık yatmak, ama uykuya daldıktan sonra sorunsuz uyumak | Yatış saatini gerçek dalış saatine çekip sonra geriye almak |
| Rutin belirsiz | Her akşam farklı sıra, sürekli 'bir şey daha' istekleri | 3-4 adımlık sabit sıralı rutin, hep aynı |
| Ayrılma zor | Odada yalnız kalınca ağlama, sürekli çağırma | Mesafeyi kademeli açmak, aynı odada başlayıp uzaklaşmak |
Rutinin işe yarayan biçimi
- Kısa olsun: 20-30 dakika yeterli, uzayan rutin uyanıklığı besliyor.
- Sırası hiç değişmesin: banyo, pijama, iki kitap, ışık. Sıra öngörülebilir olduğunda beden hazırlanmaya başlıyor.
- Sonu net olsun: 'son kitap' gerçekten son olsun. Bir kez uzatılan rutin ertesi gece daha uzun istenecek.
- Ekranlar rutinin dışında kalsın: son bir saat ekransız.
- Odayı serin, karanlık ve sessiz tutun; gece lambası gerekiyorsa loş ve sabit olsun.
Gece çıkışları
Çocuk her defasında odadan çıkıyorsa, konuşmayı en aza indirip aynı sözü tekrarlayarak yatağa götürmek işe yarıyor: 'uyku vakti, yanındayım'. Yeni bir müzakere açmamak esas — sıvı, tuvalet ve sarılma ihtiyaçları rutinin içine önceden yerleştirilirse çıkış sebebi de azalıyor. Bazı ailelerde 'bir bilet' yöntemi işe yarıyor: gece bir kez çağırma hakkı, kullanılınca bitiyor.
Yatış saatini kaydırma
Uykuya dalış saatini öne çekmek doğrudan denendiğinde genellikle başarısız oluyor, çünkü beden hazır değil. İşe yarayan yol tersten: önce çocuğun gerçekten uykuya daldığı saati yatış saati yapmak, birkaç gün bu saatte hızlı dalışı kurmak, sonra her üç-dört günde bir 15 dakika öne almak. Sabah kalkış saati sabit tutulduğu sürece bu kayma tutuyor.
Sık sorulanlar
Çocuğum uyuyana kadar yanında kalmalı mıyım?
Kalmak yanlış değil ama kalıcı bir koşula dönüşürse çocuk gece uyandığında da aynı koşulu arıyor. Ara yol kademeli uzaklaşma: birkaç gece yatağın yanında, sonra odanın ortasında, sonra kapıda. Adım aralığı üç-dört gece olduğunda genellikle tutuyor.
Gündüz uykusunu kesmek gece uykusunu iyileştirir mi?
Yaşına göre değişir. 3 yaş altında gündüz uykusunun kesilmesi genellikle aşırı yorgunluk üretip geceyi bozuyor. 4 yaş üstünde ve gece uykuya dalış çok gecikiyorsa gündüz uykusunu kısaltmak ya da öne almak işe yarayabilir.
Uyku öncesi süt ya da atıştırma gerekli mi?
Aç yatmak uykuyu bozar, ama yatağa girmeden hemen önce büyük bir öğün de bozar. Rutinin başında hafif bir şey yeterli. Yatakta beslenmenin uykuyla ilişkilendirilmesi ileride uyanınca aynı şeyi istemeye yol açabiliyor.
Melatonin kullanmalı mıyım?
Bu bir hekim kararıdır; kendi başınıza başlatılması önerilmiyor. Davranışsal düzenlemeler çoğu çocukta yeterli oluyor ve ilaç öncesinde denenmesi gereken ilk basamak bu.